T.B.S.

Het voordeel van columns schrijven als hobby is dat je niet afhankelijk bent van leescijfers. Je kiest zelf het onderwerp waar je zin in hebt om over te schrijven. Soms worden ze tot mijn verrassing goed gelezen (zoals vorige week de Breiclub) en soms ben ik de enige die enthousiast was over de column. Dat werkt best louterend, maar kost geen brood.

Vandaag ga ik wat dieper in op ons rechtssysteem in Nederland en specifiek op TBS. Dat betekent dat na de vorige zin al 45% van mijn lezers is afgehaakt. Die hebben wel wat beters te doen vroeg op zondag. Het is ook een controversieel onderwerp, waar de meningen sterk over verdeeld zijn. En ook meestal langs politieke voorkeurslijnen. Simpel gezegd; links is voor, rechts vindt het niks.

We zijn redelijk uniek met TBS als straf-mogelijkheid. Bijna alle landen hebben 1 optie: Je bent schuldig en dus moet je brommen. Wij hebben een 2e optie: je bent (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar voor je daad en we gaan je ook behandelen. Straf moet wel minimaal 4 jaar zijn, dus je krijgt geen TBS voor het likken aan de omafiets van je buurvrouw.

Steeds vaker leggen rechters TBS op, gemiddeld elk jaar 10% meer. Er zitten nu pakweg 1500 mensen in TBS tegenover pak em beet 27.000 in een gewone gevangenis. Ook apart om te weten; er zitten nu 25% minder mensen vast dan 10 jaar geleden. Nederland wordt steeds veiliger, maar dat geluid hoor je zelden. We zijn misschien wel teveel bezig met de excessen zoals de Moccro-mafia. We zitten bij de 5 landen met procentueel het laagste aantal gevangenen.

En dat komt ook door TBS. Want het doel van TBS is om gestraften voor te bereiden op een terugkeer in de maatschappij én te zorgen dat ze niet weer in de fout gaan. Dat is voor TBS-ers ongeveer 10% tegenover 20% voor normaal gestraften. Dit recidive-cijfer is vooral heel hoog in landen waar hard wordt gestraft en niets wordt gedaan om mensen ‘beter’ te maken. In Amerika is het na 2 jaar al 65%, in Australië 53%, in Engeland 59%. Anders gezegd; in die landen gaan de meeste gevangen na vrijlating weer in de fout. Niks geleerd, niets veranderd.

Maar er is altijd kritiek en gedoe rondom TBS. En dat komt omdat er soms iets gruwelijk fout gaat bij de proefverloven. Die verloven zijn een cruciaal onderdeel van de behandeling om ‘patienten’ voor te bereiden op terugkeer in de maatschappij. Er zijn jaarlijks 70.000 van dit soort proefverlofdagen, van een begeleid uurtje naar een winkelcentrum tot een onbegeleid weekend naar huis. Dit jaar ging dat twee keer echt mis, de laatste afgelopen week. Triest en schokkend. Elk incident 1 teveel.

Meteen wordt dan vanuit de populistische politieke hoek geroepen dat alle verloven moeten worden gestopt. En TBS moet worden afgeschaft. Al het moeilijke, gevaarlijke en goede werk meteen bij het vuilnis. De goeden die onder de kwaden leiden. Het zou het zelfde zijn als je alle voetbalsupporters uit een stadion weert, omdat 1% mafketels er altijd een puinhoop van maken.

Ik ben zelf een paar keer in de Pompekliniek geweest. Het 1e zaterdagelftal van de Pompekliniek speelde onder de naam Jonkerboys in onze competitie. Het was niet eerlijk, want ze speelden altijd thuis. We moesten door alle controles en poorten heen naar de kleedkamer en speelden op het enige veld met hoge hekken en veel camera’s. Best grappig hoe zo’n wedstrijd verliep. Normaliter hakten we er stevig op los in het veld, maar daar waren we toch net iets voorzichtiger met het neerhalen van je tegenstander… Je wist namelijk niet of het een begeleider of een TBS-er was. Daar kwam je bij opstootjes wel snel achter, want dan werden de heethoofden snel gewisseld en mochten ze vast douchen.  

Ik snap best wel het gevoel bij veel mensen dat er vaak door rechters te licht wordt gestraft. En soms is het voor slachtoffers zwaar om de in hun ogen te lage straf te accepteren. Maar we leven niet meer in een Middeleeuwse maatschappij onder het mom van: oog om oog, tand om tand. En de landen die dat wel hanteren hebben dus vaker meer criminaliteit en hoge recidive. We hebben het hier zo slecht nog niet geregeld. Toch?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *