Can Prat, het huis van de buren

Totaal gesloopt ben ik vrijdag in Spanje aangekomen. Een stevige griep, gecombineerd met eindeloze autoritten en veel te veel werk, hebben het laatste restje energie uit mijn lichaam geperst. De batterij raakt leeg.

De landing in Girona duurde een half uur langer vanwege de sneeuwbuien. Ondertussen klapten mijn oren uit elkaar door de combinatie van cabinedruk en verstopte oorbuisjes. Na een snelle pizza-lunch in het dorp ben ik meteen doorgereden naar Gualba, in de bergen van Montseny, voor mijn eerste Spaanse begrafenis ooit. Adriana Comas Blanch, beter bekend als Tetina, is op 89e jarige leeftijd overleden. En weer is in 2017 een bijzonder iemand heengegaan.

In de jaren ’70 hebben mijn Spaanse ‘ouders’ Ria en José Can Berenguer, een 300 jaar oude boerderij, gepacht in het Montseny-gebergte, 50 km boven Barcelona. Mijn hele jeugd hebben wij daar vakanties door gebracht. Er was geen stroom, leidingwater of telefoon, maar wel veel natuur, gezelligheid en drank. En elke dag kwamen we wel een keer bij de buren, Tetina en Pepe. Zij woonden in Can Prat, 3 kilometer verderop. Het waren aristocraten, met veel grondbezit en familiekapitaal. Ze hadden ondanks alles een sobere levensstijl en Pepe werkte als professor aan de Universiteit van Barcelona. Het is in Nederland niet voor te stellen, maar hun grondgebied in de bergen was meer dan 1000 hectare en besloeg twee bergen, talloze waterbronnen en eindeloze bossen.

Elke zomer was er in Gualba het Festa Major, het dorpse zomerfeest. Op het grote plein werd twee avonden een traditioneel dansfeest met orkest georganiseerd, waar we met la Familia Can Prat glorieus acte de présence gaven. Op mijn 18e verscheen ik er met een knipperend vlinderstrikje.. De vrouwen van de drogisterij en de bakker kregen onderling ruzie welke dochter van 14 met mij mocht dansen. Laat in de nacht probeerden we dan beneveld de berg weer op te komen, een slingerende onverharde route langs ravijnen en rotsblokken. Mijn in elkaar geknutselde Alfasud 1.5tii eindigde een keer met afgebroken schokdempers tegen een rotswandje, waarna ik er 2 uur overdeed om in het pikdonker zwalkend de berg op te lopen.

Ook met mijn meiden hebben wij veel zomervakanties in deze bergen doorgebracht. Elke dag was er wel een wandelingetje naar Can Prat. Om eieren te halen, de geiten te gaan bezoeken of een biertje te drinken met Pepe en Tetina. Dat eindigde meestal met zelf gebrouwen ratafía, een kruidendistellaat waar je amandelen kramp van krijgen. Ooit zaten mijn vader en Pepe heftig met elkaar te discussiëren, waarbij Pepe in vurig Catalaans oreerde en mijn vader halsstarrig Gronings bleef praten. Ratafía doet dat met je.

Toen Pepe een paar jaar geleden overleed, hoopten hun kinderen Adriana en Carlos dat ze hun moeder Tetina konden overhalen om bij hen in Barcelona te komen wonen, waar nog wat familiebezit voor handen was. Het was kansloos. Tetina wilde alleen nog voor de boodschappen en de zondagse kerkdienst de berg verlaten. Haar huis, de bijgebouwen en de verpachte boerderij waren het begin en zouden ook haar eindbestemming worden. In alles deed ze me denken aan de personages uit de boeken van Isabel Allende: Malena, het Huis met de Geesten. Altijd was je welkom, moest je wat mee-eten en vooral ratafía wegslobberen. Soms doet het woord markant iemand nog tekort.

De afscheidsdienst, in het kerkje van Gualba uit het jaar 1099, was sober en streng katholiek. De piepjonge priester was door zijn gewaad en baard een spitting image van Jezus. Achter het altaar was een adembenemend mooie fresco op de kale kerkmuren te zien, die zo uit het Museo Nacional de Catalunya leek te zijn verdwenen. Na de mis gingen we allemaal naar de begraafplaats, waar de kist ter plekke in de vrijgemaakte nis werd geduwd en meteen met cement werd dicht gemetseld. Nog een korte omhelzing en de ceremonie was voorbij. Ieder ging weer zijn eigen weg. Voor Nederlandse begrippen een kort en sober afscheid van 60 minuten. In Spanje is binnen 48 uur na overlijden alles achter de rug. Er is geen tijd voor frivoliteiten.

Maar het verdriet is er voor Adriana en Carlos niet minder om. Onze generatie neemt afscheid van zijn ouders. Vorig jaar op deze dag waren allebei mijn ouders er nog. 2017, het mag voorbij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *