Kapje op, kapje af.

Vorige week had ik een Columnisten ATV-dagje, als begin van mijn vakantie. Ik had eerlijk gezegd ook weinig te melden, maar mijn afmelding leverde wel een record aan reacties op. Ik moest er wel om lachen, blijkbaar kom ik beter tot mijn recht met 7 woorden i.p.v. 700 hahaha!

Het zal jullie niet verbazen dat we naar ons huis Rosamar zijn vertrokken. Door alle berichtgeving vonden velen dat niet zo verstandig, maar het is eerlijk gezegd in Spanje prima te doen in Corona-tijden. Ik schrijf dat natuurlijk wel vanuit de luxe van ons eigen huis, want ik weet niet of ik veel zin had gehad in een all-inn weekje met de bus naar Hotel Playamar in Malgrat de Mar of Camping Els Pins in Blanes. Alhoewel ik de bekende kustplaatsen nog nooit zo stil en verlaten heb gezien in deze normaal drukke zomermaanden. Alleen de typisch Catalaanse vakantieplaatsen (Sant Pol, Palafrugell) zitten bomvol met lokaal toerisme en mensen uit Barcelona.

Vorig weekend hebben we nog heerlijk genoten van het gezin Arns&Co met 4 kids, die zaterdag helemaal los gingen op het boottochtje met amigo Gerard. Na hun vertrek hebben Marion en ik een paar dagen nodig gehad om elkaar weer te begrijpen… Na een paar hectische maanden (Marion in haar ondersteuningsrol voor de Hulpmiddelen en ik met een keeterbedrijfje dat het zwaar kreeg) is het wel wennen als je ineens weer samen dingen moet afstemmen. Maar we hebben nog een hele tweede week om de geleerde lessen in praktijk te brengen haha! Gaat lukken.

Spanje heeft het hetzelfde probleem met het weer oplaaien van de besmettingen als Nederland. Het zijn  vooral de jongeren die zich niet meer aan de beperkingen houden. Dat leidt dan tot lokale haarden die moeilijk controleerbaar zijn en dus worden de oranje zones steeds groter. Maar Catalonië is ongeveer net zo groot als Nederland, dus is alles plat leggen best een zwaar middel. Ik ben vandaag stiekem naar Barcelona geweest om rechtstreeks naar mijn tante Ria te rijden om haar een dagje te helpen met spullen op te ruimen. Na al die maanden sociaal isolement smacht ze naar meer momenten, maar we moeten wel voorzichtig blijven. Geen idee of ik straks in quarantaine moet als ik terug kom op Eindhoven Airport…

In Spanje zijn, net als in Duitsland, mondkapjes niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Je ziet maar weinig mensen die zich er niet aan houden. Zoals de TomaLaMierdaCovid-Grupo, de Spaanse variant van het Viruswaanzin-team. Die doet heel macho, maar met boetes tot € 6.000,= is die stoerheid snel weg. En Spanje werkt dan ook echt anders; niks waarschuwen of vriendelijk verzoeken: aanhouden, vastzetten en boete meteen innen. Dan mag je weer naar huis. Niks polderen> lik op stuk!

Ik moet er wel aan wennen, aan dat masker. Ik heb een rijke verzameling aan hippe varianten, maar het blijft flapperen met mijn oren en poetsen op beslagen brillenglazen. Het voelt een beetje als dat oude TV-spelletje: ‘Petje op-Petje af’. Ik weet zeker dat ik bij de moderne variant ‘Kapje op-Kapje af’ niet als laatste overeind zou staan en dus ook niet met de hoofdprijs naar huis zou gaan. Ik denk ook dat we in Nederland best wel voor de preventieve stap van mondkapjes zouden kunnen kiezen, maar in ons poldermodel is dat blijkbaar toch een stap te ver. Zijn we bang om duidelijke, harde maatregelen te nemen. Waarom dan? Voor al die ontkenners?

Meer nog dan het dagelijkse Corona-nieuws was Spanje de afgelopen week in de ban van de oude koning. Om de monarchie te redden, heeft hij zijn zoon en huidige koning Felipe een brief gestuurd dat ie even weg is. Pauze nemen, het paleis verlaten, oude matties opzoeken. Anders gezegd; onderduiken nu de terechte kritiek aanzwelt tot Beirut-orkaankracht. Ooit was Juan Carlos hét symbool van een beschadigd land dat begon aan democratie. Maar daarna heeft hij zich als een Untouchable gedragen. Net zoals onze eigen Bernard. Verheven boven het gepeupel en denken dat je je alles kunt veroorloven. Maar niet in de 21e eeuw. Genadeloos ontmaskert als belastingontduiker, vreemd-ganger en smeergeld-pakker. Waarom hebben we nog monarchieën? Wat voegt het toe?

Veel te veel vragen voor een vakantieweek. Toch maar bijtijds lunchen vanmiddag. Nog 6 uur wachten..

Corona-II: The Virus Strikes Again!

Het zou een mooie titel voor een Hollywood-film kunnen zijn. Na een succesvol eerste deel, volgt meestal uit pure geldlust een 2e en vaak ook een 3e variant.  Zelden wordt het er beter van: in Rocky6 liep Rambo met een rollator, in Back to the Future 2 was die bolide een achterhaalde Dacia en Sharon Stone droeg in Basic Instinct 2 al een Tena-lady.

Wij zitten al een tijdje in een slechte B-film die Corona heet. Deel 1 is nog bezig en het leek richting een prettig einde te gaan, ondanks de verborgen hints van de Wizards of the Virus. We trokken er weer op uit naar Flyland en Sealand, gingen lekker met zijn allen Dammen en op het terras van the Little Lock zat Yup Amsterdam-Noord weer op elkaar. En, trouw aan onze mannelijke natuur: 60 inches bleek in de praktijk maar de helft te zijn.

Maar de achtergrondmuziek van Radio RIVM  klonk steeds onheilspellender, de pauken roffelden sneller en sneller en één van de hoofdrolspelers, kale Ferdy Jokeshouse, sloeg steeds grimmigere taal uit. De lucht was zwanger van de opgekropte spanning én van minuscule, verdachte waterdruppeltjes….. En toen was er abrupt de aftiteling met als eerste shot: “Executive Producer Mark Rutte van 5G-Movie Productions.” Met een raar logo erbij, iets van een ronde speelbal voor kinderen met allemaal omgekeerde zuignapjes eraan. Scary…..

De opnames voor ‘Corona-II: the Virus strikes again’ zijn al een tijdje bezig en heel stiekem verschijnen er af en toe sneak previews. Weer met die kale Ferdy erin, maar ook ‘Funny Shoe Hugo’ is voor veel geld gestrikt voor deel 2. Het Monster heeft zich razendsnel verplaatst van dompige, muffe verpleegtehuizen naar typische jongerenplekken: bierketen, mega-disco’s en studentenhuizen. Hij is kieskeuriger geworden, heeft Lloret en Blanes links laten liggen, maar gaat nu lekker naïeve rijkelui-kids opzoeken in Albufeira en Bergen aan Zee. Vooral als er ergens “I will survive” van de Herpes Houseband klinkt, staat hij vooraan mee te deinen.

De overgrote meerderheid weet het niet meer. Mondkapje op, mondkapje af? Afstand in de bus en trein, maar niet in het vliegtuig? Handschoentjes of niet in de supermarkt? Met familie op het terras aan één tafel, zonder familieband op anderhalve meter? Naar ‘oranje’ -landen op vakantie gaan of niet? Wel met de auto, maar niet met het vliegtuig? Het lullige is dat het een intelligente Lock Down wordt genoemd. Als je het dan niet snapt, ben je dan dom? En als je van alle, elkaar tegensprekende, expertmeningen geen chocola kan maken, mag je dan nog wel wat vinden? Of moet je dan heel hard schreeuwen dat het nep is, een complot, een deep state oorlog, onder de huid geïnjecteerde vaccins? En kunnen die stralende 5-G zendmasten niet dat virus wegstralen?

Na ruim vier maanden Corona ben ik zakelijk nog stevig overeind en gaat het zelfs de goede kant op. We krijgen weer kansen en nieuwe locaties, die de mindere omzet op de bestaande locaties compenseren. Terwijl het een slagveld is in de catering-wereld met faillissementen en veel ontslagen, zijn wij alweer mensen aan het aannemen. Niemand eruit, nieuwe mensen erin. Flexibel denken, snel reageren, creatieve oplossing bedenken zijn belangrijk, net als een portie geluk. Ik denk dat 2021 weer een goed jaar gaat worden. Maar geen idee wat het effect zal worden van Corona-II: The Virus Strikes Again.  

Kunnen jullie mij helpen met een paar extreem optimistische scenario’s voor de slotscene van Corona-II? Gewoon ongebreideld, tikkie naïef optimisme? Leuke onverwachte meevallers. Ik ga een paar voorbeelden geven die jullie mogen aanvullen. Zodat we niet wegzakken in een uitzichtloos, duister, onvoorspelbaar moeras. Deal?

  1. Vanaf september krijg je bij de ingang van het stadion gratis bier. Bij de eerste slok uit het flesje is meteen zichtbaar of je positief bent. Je krijgt dan een ereronde en staande ovatie van het volle stadion en verdwijnt via de spelerstunnel rechtstreeks in een ambulance naar het ziekenhuis.
  2. De rijkste man van de wereld Jeff Brezos, eigenaar van Amazon, wordt verliefd op Ankie uit Twello en besluit Nederland te kopen (van Shell en Unilever) om alle werkeloosheid en armoede op te heffen. Eten in bedrijfsrestaurants wordt voortaan gratis.

Zie je wel? Best makkelijk. Kom maar op !

Afscheid

Zondagmorgen 6.30 uur. Tot een half uur geleden was ik vastberaden om deze week geen column te schrijven. Ik had mijn schrijvers-kruit afgelopen week al verschoten aan een persoonlijke afscheidsbrief aan mijn vriendje Ramòn en daarmee was ook de behoefte om mijn hoofd leeg te maken weg.

Maar zoals vaker de laatste tijd, was ik heel vroeg wakker en schieten alle gedachten als lichtflitsen kris kras door mijn hersenpan. Schijnbaar veroorzaakt deze Corona-tijd een groeiende onzekerheid. Je merkt het aan alles om je heen. Zelfs de meest nuchtere mensen die ik ken, zie ik veranderen in opstandige, argwanende Medelanders die het met alles grondig oneens zijn. Hun aanvankelijke acceptatie van de situatie maakt plaats voor boosheid. Ik denk nog steeds dat angst een slechte raadgever is, maar we raken maar niet ontwaakt uit deze hele slechte droom.

Het afscheid van Ramòn dinsdag heb ik in mijn eentje gevolgd vanaf mijn laptopscherm in de lege vergaderzaal van een uitgestorven kantoorpand in Breda, 100 km verderop. Het was mooi, verdrietig en ook surrealistisch. De mens is een kuddedier met diepe behoefte aan sociaal contact. Op dit soort ingrijpende momenten is juist het fysieke samenzijn onderdeel van mijn rouwverwerking. De virtuele borrel na afloop gaan we zo snel mogelijk live overdoen; sterke verhalen vol met humor vertellend.

Er zijn ook veel minder fraaie dingen waar we afscheid nemen. Bv. onze afhankelijkheid van andere landen om cruciale hulpmiddelen te leveren. Mooi moment om dat de aankomende blijvend anders in te richten. Of de veel te goedkope vliegtickets waar ook ik jaren van heb geprofiteerd. 20-25 vluchten per jaar voor gemiddeld € 65,= retour is natuurlijk van de zotte. Als ik door een verdubbelde prijs nog maar de helft kan vliegen, is dat beter, terecht en logisch. Mag ik dan a.j.b. wel elke keer wat langer in Spanje blijven dan 3-4 dagen? Ik kan daar ook prima thuiswerken!

En de kantoortuin kan ook opgeheven worden. Ik heb er altijd een pesthekel aan gehad, dat gedwongen “kijk ons nou eens goed teamwerken”-gedoe. In sommige bedrijven hoorde bij mijn functie een eigen kantoor, parkeerplek en een persoonlijke secretaresse. Maar ik wil rechtstreeks door iedereen benaderbaar zijn en geen afspraakfilter ertussen. Omdat ik zo weinig mogelijk op kantoor kwam, mocht iedereen van mijn team op die parkeerplek staan, werd mijn kantoor de verzamelplek en de secretaresse een onmisbare verbindingsschakel tussen kantoor en locaties. Daar werd iedereen, ik voorop, gelukkiger van.

Qua werk en zeker in mijn business gaat er heel veel veranderen. Minder ‘Debiteuren/Crediteuren’ op kantoor, nutteloos lang vergaderen als doel op zich verdwijnt en wordt nu al binnen een half uur via  Microsoft Teams gedaan. Het bedrijfsrestaurant wordt een ontmoetingsplek die de hele dag geopend is om in kleine groepjes te overleggen of om je sociale werkkontakten bij te werken. We gaan meer andere diensten aanbieden en worden heel flexibel in ons gezonde aanbod. Best een goede ontwikkeling. Daar waren we eigenlijk al op gefocust, alleen wilden de meeste opdrachtgevers er nog niet aan. Maar onder druk wordt alles vloeibaar en blijkt traditioneel kantoor een gepasseerd station.

uit de oude doos

Misschien kunnen we al die lege panden wel ombouwen naar betaalbare starterswoningen om de huizenmarkt toegankelijker te maken voor jongere mensen. Er gebeurt al hier en daar, maar veel te weinig en vaak ook nog nieuwbouw. Als de voorspelde 30-40% van de kantoormensen straks thuis werkt op een gemiddelde dag, is prima uit te rekenen hoeveel vierkante meters er leeg komen te staan. Ik heb geleerd om vooral mijn eigen vak uit te oefenen en niet roekeloos in allerlei nieuwe markten moet stappen ( Nailhoover-Milkshakes-No Candy etc. etc.), maar het kriebelt wel. ‘Gelukkig’ heb ik mijn handen vol om de catering-business door deze zware tijden heen te krijgen en wil liever daarna veel vaker lang in Spanje zitten. Scheelt weer onnodige kerosine!

Godszijdank heb ik deze week weer volop kunnen golfen en tennissen. Het zachte sukadevlees op mijn billen, buik en bovenbenen zal niet meer veranderen in stevige kogelbiefstuk, maar voor het eerst in weken heb ik geen rugpijn meer, ondanks de overkill van 5 keer sporten in één week. Het wordt hoog tijd om wat Corona-kilo’s kwijt te raken. Een betere variant van afscheid nemen. Gelukkig maar.

De buurman van de tante van de oud-klasgenoot van mijn zus

De weken vliegen voorbij, maar helaas vliegt het Corona-virus niet mee. Koningsdag 2020 was een heerlijk relaxte dag zonder spijkerpoepen, het Friese piksjitten of ezeltje prik. Wat zullen die meiden van Lex en Max blij zijn geweest. Misschien een mooi moment om die jaarlijkse martelgang helemaal af te schaffen. Middeleeuwse meuk.

Het kost mij steeds meer moeite om alle virus-info te absorberen. Geen idee of er gisteren 59 of 95 nieuwe ziekenhuisopnames waren. Of was dat het getal van de overledenen? De neergaande RIVM-lijn klopt helemaal met mijn aandachtscurve. Ik verslap onbewust, was mijn handen net als vroeger (not), ga soms weer in de comfortzone van bekenden staan, pak elk willekeurig winkelwagentje zonder na te denken en nies de voorruit van de auto weer helemaal onder.

Misschien ben ik wel mening-moe. We waren al het land van 6 miljoen bondscoaches (alle mannen tussen 8 en 102), maar zijn nu ook gezegend met 16,3 miljoen virologen. Alleen als je nog te jong bent om te praten of een pasgeboren babypanda bent in Ouwehand heb je geen tekst. Maar verder trekt iedereen zijn scheur open; in de krant, op social media, op radio en TV. Maakt niet uit of je Maurice de Hond, Sylvie Meis, Donald Trump of Harrie Hangzak uit Zwolle heet. Jouw mening is zo belangrijk dat iedereen jouw waarheid moet horen. Ik doe natuurlijk vrolijk daaraan mee.

Maar wat is nou echt waar? Was het een vleermuis die aan schubbedier zat te knagen, een mislukt laboratoriumproefje, een labiel 5G-zendmastje, een opzettelijke besmetting door een wereldmacht of een takketrucje van God/Allah? En krijgen sommige mensen het niet omdat ze chloor in hun haar smeren, malariapillen slikken, veel groentes eten of een elektrische auto rijden? Of is het gewoon volstrekte willekeur van een ongrijpbaar natuurfenomeen?

Ik moet vooral mijn impulsieve neiging onderdrukken om overal op te reageren. Iedereen heeft het recht op zijn eigen mening, zolang het niet discriminerend is. Ik heb sommige mensen maar even uit gezet/ontvolgd, omdat ik negativiteit nu niet trek . De complottheorieën, de harde aanklachten richting beslissingnemers en het gescheld op mensen die gewoon hun best doen, ook al maken ze fouten. Feit is dat complotdenken een natuurlijke reactie is op angst. Ik hoor in normale tijden graag andere meningen en lees drie uiteenlopende kranten. Maar ik heb nu liever iets meer 6H(appy) dan 5G(ezeik).

Wat als we Corona even parkeren en om ons heen kijken? Dan zien we bijvoorbeeld dat 94% van de automobilisten zich keurig houdt aan het nieuwe 100-rijden. Ik had het zelf ook niet verwacht, maar het rijdt veel relaxter. Van de week van Dommelen (onder Eindhoven) naar Amsterdam Noord; 150 kilometer in 87 minuten. Ook nu het langzaamaan weer drukker wordt, zie je dat de bijna gelijke snelheid voor alle verkeersdeelnemers meer rust op de weg geeft. Je haalt in en gaat weer naar rechts, simpel. Er komt af en toe nog wel een BMW of Seat voorbij kachelen, maar die heten nu Coronaracers en dragen prima bij aan de staatskas via het CJIB.

Toch blijft het knagen, wat is waar? Wordt Joe Biden geframed met een dubieuze aanrandingsclaim klacht uit 1993 of maakte hij toen misbruik van zijn machtspositie? Ziijn verweer deze week was hetzelfde als dat van zijn vriendje Clinton: “I did not have sex with that woman”. Niet heel slim van zijn PR-adviseur. Was die Noord-Koreaanse kikkervis Kim Yong-un echt bijna dood of zat hij met een BMI van 42 toch als enige in zijn land relaxt ganzenlever te peuzelen?

Gisteren las ik een interview met de befaamde risicospecialist David Zaruk. Inderdaad, ook weer een expert met een mening. Zijn stelling “Voorzorg is vergif” gaat erover dat beleidsmakers niet met risico’s kunnen omgaan en dan als ongezonde reflex alles op slot gooien/verbieden/stopzetten. Hij had een treffende beeldspraak: “Als je een paraplu meeneemt op een stralend zonnige dag, zit je dan goed?”. Het antwoord is eigenlijk nee, want er is geen wolk te bekeken. “Maar zit je met je paraplu dan verkeerd?”. Nee, dat ook niet. Dat is precies wat beleidmakers uit voorzorg doen, die paraplu uitklappen. Je hebt dan nooit ongelijk”.

Ach ja, ook dat is maar een mening. Net zoals die van de buurman van de tante van de oud-klasgenoot van mijn zus.

Stervende zwanen

Nee, niet meteen wegclicken! Ik ga het maar heel even over die blauwe luchtbusmaatschappij hebben. Ergens onderin. Er zijn genoeg andere frustraties die een column kunnen vullen.

Als ondernemer heb ik het nog best druk, maar het is geen business as usual. We zijn vooral bezig om de herstart van de locaties voor te bereiden, onze medewerkers te informeren over veranderende werkwijzen en gesprekken te  voeren met opdrachtgevers over de contractuele consequenties. Stiekem stonden we te trappelen om weer te beginnen. Misschien naïef, maar waarom niet langzaamaan op 50% opstarten? Maar de boodschap van Rutte was dinsdag even duidelijk als teleurstellend: nog niet!

Ik zal eerlijk zijn; het viel me vies tegen. Als risico-(onder)nemer durfde ik het best aan. Mijn medewerkers hebben na een paar weken niets doen ook weer zin en zijn al blij als ze een dagje mee mogen draaien bij ons zusje Australian. Daar komen we handjes tekort omdat met name chocolade bij uitstek geschikt is om troost te geven. En dus blijven de bestellingen binnenkomen. Maar ik wil ook weer broodjes, soep, salades en smoothies verkopen! Gewoon, ons vak uitoefenen.

Er waren heel veel bedrijfstakken teleurgesteld en ik snap het. Hard gewerkt aan ingewikkelde protocollen, bedrijfsruimtes aangepast, likje verf hier en daar en hulpmiddelen ingekocht. De meeste bedrijven hebben hun eerste bijdrage van het NOW-Noodfonds binnen en snappen nu dat die 90% van (k)Wiebes in de praktijk niet boven de 60% komt. Dus moet er snel weer omzet binnen komen, ook al is het nog niet de helft van vroeger. Maar de kabinetskeus is: gezondheid boven economisch belang. Dat snapte ik in het begin van de uitbraak. Maar daar ben ik het nu mee oneens. Het moet ook niet andersom, maar in balans. Naast elkaar.

Kijk, ik ben realist genoeg om te weten dat het Corona-virus tot ver in 2021 een grote rol blijft spelen in onze samenleving. En ik denk ook niet dat injecteren met chloor een slimme oplossing is. Vroeger, toen wij nog weleens naar Spanje gingen en dan een groen zwembad aantroffen, kreeg het water een chloorshock. Gewoon bam, een overdosis erin. Maar de eerste 48 uur bleef ik er dan wel uit. Een keer was ik te gretig. Het gevolg? Jeukende huid, duizelig, Dracula-ogen en een roodgloeiende eikel. Ik denk dat Trump al een keer een chloor-shock heeft ingenomen, gezien zijn hilarische uiterlijk.

Het was te verwachten dat half MKB Nederland, net als ik, hoopte dat we weer aan de bak mochten. Omdat bedrijven elke maand 20 tot 40% verlies draaien, ondanks het Noodfonds. M.a.w.: op elke € 10.000,- (gemiste) omzet, €2000 tot € 4000,= verlies en dus meer schuld. Hoe groot of klein je ook bent, je bent zo door je reserves heen. En als je al extra kunt lenen bij de bank, moet je serieus nadenken of de condities (garantstelling, borg, persoonlijke aansprakelijkheid) wel verstandig zijn.

Tenzij je KLM heet. In goede jaren keer je prachtige dividenden uit, bij elk zuchtje tegenwind (gebeurt best vaak in de lucht..) roep je om hulp. En wij moeten vooral blijven geloven dat we niet zonder KLM kunnen en dat Schiphol alleen van de KLM kan leven. En dus trekken we de knip. Net als in 2008 na de bankcrisis. Toen moesten we ook bijspringen. Er wordt gezegd dat KLM “too big to fail” (te groot om te laten omvallen) is. Wat een kul. De beurswaarde van het bedrijf is €2 miljard. Dan is een EXTRA krediet/lening van € 4 miljard toch waanzin? Twee keer de beurswaarde als lening? Hoeveel leningen hebben ze al open staan? KLM zal ook niet de koploper in duurzaamheid worden. En ze lappen ze alle fatsoennormen aan hun laars. Tot nu toe.

Ik gun elk van de 31.000 KLM-medewerkers zijn goedbetaalde baan. Maar er gaan nog veel meer werklozen ontstaan als de motor van de economie, met name het MKB, steeds vaker blijft haperen. Alleen al In de Amsterdamse horeca gaan naar verwachting 50.000 banen verloren. Het is een slagveld aan het worden met heel veel stervende zwanen. Ik ben bang dat volgende maand, als ook de vakantiegelden betaald moeten worden, veel bedrijven besluiten om te stoppen. Misschien willen ze nog wel verder, maar is hun potje leeg. En zijn ze niet “Too big to fail”.

Bordj El Bahri, zomer 2022.

Slurpend door een bamboe rietje geniet ik van mijn groene ijsthee. Langzaam verdwijnt de paprikarode zon in de Mediterranée. Een koel briesje neemt Marion mee uit de branding naar onze eigen strandzone. Nooit gedacht dat ik Spanje zou inruilen voor… de costa van Algerije!

Het is al de tweede vakantie die we aan de overkant van Europa doorbrengen. Na het wegvallen van de subsidie was het binnen één maand over voor die blauwe Zwaan. Je kunt nu met Cor en Don naar Noord-Afrika, met een extra Aso-Taks van € 150 enkele reis p.p. Het vliegveld van Girona, ooit onze tweewekelijkse bestemming, is een aluminium recycling bedrijf geworden voor alle overtollige vliegtuigen. Het is, naast de biologische Serrano hamboerderij Don Corrupto, nog de enige industrie in de regio. In Lloret en Blanes zitten alle flats vol met Nijlgansen, die door de kapotte ramen naar binnen vliegen. Hun gekmakende gakgeluid is tot in Barcelona te horen.

Vorig jaar ging de nieuwe E.E.G.-regel in dat je nog maar 2x per jaar mag vliegen. Verder ben je verplicht in je eigen land te blijven voor vakantie. Om bij ons huis in Duitsland te komen, moet  ik elke dag aan de grens via een spray-tunnel met desinfectiemiddel naar mijn andere auto om de laatste 8 kilometer naar huis te rijden. We willen graag weer in Nederland gaan wonen, maar het hoogste bod op unsere Deutsche EinfamilieWohnung mit hervorragende Garten, tolles Aussicht und gemütliche Nachbarn is € 13.524,=. Best weinig…

We hebben Rosamar geschonken aan Ibrahim en zijn matties. De hele achtertuin staat vol met leuke plantjes, die gretig aftrek vinden bij de totaal verweesde Catalaanse bevolking. Lurkend aan pretstickjes komen ze apathisch de dagen door, tot ze op de 23e van de maand weer het Rutte-solidariteits-pakket mogen ophalen: 10 kilo aardappelen, 2 pakjes boter, 2 bosjes tulpen en 1 hele plofkip. Typisch Hollandse actie: geen geld, maar wat we aan producten teveel hebben, weggeven en dan op de borst kloppen. Maar ja, na 18 maanden Eurobonds, hulpsteun, EU-subsidies en miljarden schenkingen hadden de Chinezen de Europese Bank voor een prikkie opgekocht. En meteen opgeheven.

Iedereen vraagt zich af waar het fout is gegaan en óf het anders had gekund. De parlementaire enquête onder leiding van het kersverse 2e kamerlid Dries Roelvink is een triest moddergevecht geworden. Het demissionaire kabinet, het RIVM, de ministeries, GG&GD, FNV en NCO/NCW: iedereen gaf elkaar de schuld. Maar eigenlijk was er maar één conclusie: we kregen het virus er niet helemaal onder en uit angst bleef alles op slot. Een catastrofale keuze, want economisch gezien is Nederland helemaal onderuit gegaan. Verkrampt bleven we maar 1,5 meter afstand houden, er werden miljoenen boetes uitgedeeld, de jeugd was gaan muiten en alle menselijkheid was uit onze maatschappij verdwenen. De zo toegejuichte saamhorigheid was omgeslagen in kil egoïsme.

De eerste maanden na de uitbraak konden we soms nog lachen om de rare nieuwe regels in winkels en horeca. Om de looproutes, de pijlen op de grond, bordjes met rare teksten en het verplichte wagentje voor 1 pak melk. Maar alle leuke dingen mochten niet: sporten, voetbalcompetitie, bioscoopje, concerten, festivals, events, terrasje pakken, kroegbezoek. Cafés, restaurants en hotels konden onmogelijk geld verdienen en gingen massaal op de fles. Wonder boven wonder had mijn catering business, na bizarre aanpassingen en een forse terugval, het overleefd. Maar niets werd meer het oude.

Algerije was één van de eerste landen dat slim inspeelde op de nieuwe werkelijkheid. Zelf was het ongeschonden uit de strijd gekomen en als je na één dag quarantaine en een Covid19-test in een barak bij het vliegveld goed werd gekeurd, kon je ongehinderd in dit immense land van je vakantie genieten. Weliswaar was het een soort van politiestaat om terrorisme en criminaliteit tegen te gaan, maar je was al dolblij om niet naar Rennesse, Texel of Zandvoort te hoeven. En geen alcohol en speklappen went. Gedurende 10 dagen…Max.

Natuurlijk is bovenstaande een zwartgallige toekomstblik, waarvan ik met heel mijn hart hoop dat hij niet uitkomt. De aankomende weken komen we in een cruciale fase. Blijven we (terecht?) gevangen in het keiharde oordeel van de experts om niet te verslappen. Of krijgen we Lebensraum? Prevaleert sociaal en economisch herstel boven gezondheidsrisico’s? Zeggen jullie het maar.

gisteren bij de Boerenbond

Een Belg, een Duitser en een Hollander komen een café binnen. Dat waren nog eens tijden..

Zo, weer een weekje Corona voorbij. Geen idee hoe lang het nog duurt, maar het begint al een beetje wennen. Het is dagelijks een rare mix tussen nieuwsupdates met sterftegetallen, aangepast werken en proberen normale dingen te blijven doen. Maar alles is anders nu.

Je merkt dat iedereen langzaamaan wil weten wat er op korte termijn gaat gebeuren. Krijgen we al een stukje vrijheid terug? Mogen we alweer naar het strand? Kinderen naar school? Tennissen? Hoe lang blijven we ons best doen om de tijdelijke regels na te leven? Gaan we straks weer typisch Nederlands doen; eigenwijs, recalcitrant, klagend over de ander, betweterig en vooral anti-autoritair. Zo staan we bekend in de wereld. Vraag maar aan Italianen of Spanjaarden.

Je hoeft geen rekenwonder te zijn om te beseffen dat de naweeën van deze pandemie nog jaren voelbaar zullen zijn. In onze privé-portemonnée, met faillissementen en daardoor meer werklozen, hogere staatsschulden, veranderende ziektekosten, ga zo maar door. Het is deprimerend om op te schrijven maar wel de aanstaande werkelijkheid. Er zijn best veel geluiden dat dit een goede reset zou zijn; net op tijd, beter voor de wereld en het milieu. Maar het zal veel mensen juist armoede opleveren, vooral op plekken in de wereld waar al veel achterstand was.

Gelukkig is er een wondermiddel tegen negativiteit: Humor. En dat houdt mij wel een beetje op de been de laatste weken. Vooral via Whatsapp stroomt dagelijks een karrevracht aan ongein binnen. Flauwe grappen, scherpe teksten, subtiele links, banale foto’s, foute video’s en heel veel zelfspot. Meestal genoeg om even te lachen. En daarna door te sturen naar 5 andere diehards die ook op een beetje gein zitten te wachten.

Ik heb een vriendengroep in Malaga van 8 mannen en vrouwen die nu al 24 dagen binnen zitten. Cuarentena heet dat in Spanje en dat is echt geen Nederlands modelletje van intelligente lockdown. Politie en leger controleren overal. Je mag naar de supermarkt en apotheek voor de essentiële basis-behoeftes. Maar niet om alleen maar even een krat bier te halen, want dan heb je een bon van € 300,= te pakken. Andalusiërs leven normaal altijd buiten en wonen meestal vrij klein. Dat is zo’n opsluiting best slikken. Maar hun humor lijdt er niet onder.

Terwijl Marion ook in het weekend op haar geheime missie moet verschijnen en hele dagen de deur uit is, knap ik ons Duitse stulpje op. Het is al tijden mijn beproefde methode om stress te verminderen; fysiek zware inspanning. Deze week is dat goed gelukt, want de chocolade handel van ons business-zusje Australian ging door het dak, zo vlak voor Pasen. Naast eindeloze uren doosjes vouwen en vullen met chocolade, reed ik ook rond om bestellingen weg te brengen. In een busje met  mijn witte stofjas aan en haarnetje op zag ik er dan uit als een corpulente Siciliaanse ijscoboer die iets teveel van zijn eigen producten snoepte. Mijn ondertussen lange slonzige witte haar paste er prima bij.

Er is een redelijke kans dat Spanje tot ver na de zomer Buitenlandse toeristen gaat weren en alleen Spaans toerisme toelaat. Dan zal het zwembad van Rosamar weer veranderen in het kikkerwalhalla zoals wij het 15 jaar geleden aantroffen. Ook al onze vluchten van Ryanair zijn gecanceld. Dat vinden wij best jammer, want wij zijn in weekenden en vakanties liever in Spanje dan in unsere Heimat. Maar eerlijk is eerlijk; een tijdje minder vaak vliegen is natuurlijk een luxeprobleem, wat in het niet valt bij de nieuwe werkelijkheid. En als we straks meer moeten betalen voor vliegen, is dat eigenlijk terecht.

En dus geef ik ons ietwat verwaarloosde Deutsche Hauptwohnsitz een face-lift en klus ik me suf. Want we zullen er wat vaker zijn. Ook heb ik gisteren in de achtertuin een oefen putting-green gemaakt, om een beetje in vorm te blijven. Ik heb illegaal drie generaties mollen kaltgestellt, maar het blijft een hobbelveld. Maar ik moest vanmorgen toch lachen om het vlaggetje in hole 18.

Laten we dat blijven doen. Humor helpt om te relativeren. We zitten niet op elkaar gepakt in een vluchtelingkamp op Lesbos. Daar is 1,5 meter net genoeg voor 6 mensen.

Wees eens lief!

Zaterdagmorgen vroeg. Klaarwakker. Best jammer, want na een pittig weekje kan wat extra rust geen kwaad. Zachtjes glip ik de trap af naar beneden, op weg naar verse espresso, drie digitale ochtend-kranten en even niet ‘aan’ staan..

Uit het niets verschijnt om 07.07 uur een whatsapp-berichtje: “Goedemorgen! proficiat met je verjaardag, fijne dag!” Grinnikend lees ik verder, het overkomt mij ook wel eens. Het tweede appje beantwoord ik direct: “Joh, leuk, maar verkeerde dag.” Het antwoord binnen 1 minuut: “Oh, op LinkedIn staat dat het vandaag is.” Binnen 10 seconden heb ik op mijn LinkedIn profiel de datum veranderd, maar het is te laat. 500+ connecties hebben vroeg in de ochtend de melding ontvangen, de trein is niet meer te stoppen. Verbijsterd kijk ik naar de stroom reacties, bijna één per minuut. Ook op Whatsapp gaat het los.

Ergens heb ik de afgelopen maanden 04-04-2017 als startdatum van De Groene Artisanen gemarkeerd en waarschijnlijk aan mijn profiel gekoppeld. Kan gebeuren als je ver in de vijftig bent en het digitaal net kan bijbenen. Na twintig PB’s en Whatsapp’s begin ik er lol in te krijgen. Het gelukhormoon Endorfine neemt de regie over en geeft mij een onverwachts, maar zeer welkom geluksmomentje. Het is een beetje gênant, maar ik voel me echt jarig. Ik krijg zin in slagroomtaart!

Afgelopen week stond voor mij met name in het teken van Aandacht. Met ons MT zijn we vooral bezig om vooruit te denken en te schakelen om er straks beter voor te staan. Maar ondertussen zitten 35 van de 45 medewerkers onwennig thuis. Uit balans, zonder het vaste ritme van werk, misschien angstig en onzeker wat de toekomst gaat brengen. En ondanks de wekelijkse mail-updates aan alle medewerkers miste ik het persoonlijk contact. Woensdag heb ik de agenda leeg geveegd om iedereen persoonlijk te bellen. Godzijdank!

Het allerbelangrijkste? Iedereen is nog Corona-vrij en ook in de directe omgeving waren er geen besmettingen. Artisanen 1-Corona 0. Alle gesprekken waren positief, hartelijk en wederzijds bezorgd. Het is ook mooi te merken dat er een soort van gezamenlijke verbondenheid is om hier met elkaar uit te komen. Wat mij het meeste verbaasde, was de interesse hoe het met mij was en of het nog wel vol te houden was. Daar was ik niet op voorbereid. Het gaf een energy-boost die goed van pas komt.

Ik ben ervan overtuigd dat psychologie en sociologie ons doen en laten in deze crisis bepaalt. We kunnen  nu ineens wel milder reageren op elkaars gedrag (wees eens lief bestaat!). We houden ons  meer dan normaal aan landelijke afspraken. Er ontstaat een vanzelfsprekendheid om elkaar waar nodig te helpen. Er lag geen draaiboek “Hoe pakken we een  pandemie aan?” klaar. Het is een beetje zoals een mooi Frans gezegde: “En forgeant on devient forgeron”: al smedende wordt men smid. En ik ben misschien wel trotser dan ooit hoe we dat als Medelanders doen.

Afgelopen week heb ik het boek van Rutger Bregman ‘De meeste mensen deugen’ uitgelezen. Een dikke pil, maar hij leest makkelijk. Rutger’s schrijfstijl is beetje opdringerig en doel redenerend, maar dat mag hij gezien zijn enorme zoektocht naar bewijslast voor zijn stelling: “De meeste mensen deugen”. Er is namelijk een hardnekkige neiging om vooral de slechte kant van de mens te benadrukken. Ook in het nieuws en op Social Media zie je dat: slecht nieuws scoort, een negatieve insteek blijft langer hangen dan positieve voorbeelden. Ik kan me op dit moment meer dan ooit ergeren aan doemdenkers, stemmingmakers, droeftoeters en schreeuwerds. Zij hebben natuurlijk het recht om hun mening te verkondigen. Maar er zitten zo weinig oplossingen bij. En we hebben juist nu positieve energie nodig.

Natuurlijk moeten we niet naïef zijn. In sommige landen worden juist dit soort crises gebruikt om vrijheden in te perken, mensen monddood te maken en nog meer dwangcontrole uit te oefenen. De voorbeelden van Big Brother Is Watching You komen dagelijks voorbij. Maar in deze crisis moeten we misschien even slikken om straks onze waardes weer te blijven verdedigen. En zullen we dan nog steeds aardig en lief voor elkaar blijven, met minder vooroordelen en scherpe tegenstellingen?

Met andere woorden: Wees eens lief! Dat waren jullie gisteren ook voor mij. Tot volgende week!

Zoete dadels

Tot mei vorig jaar schreef ik wekelijks een column. Zes jaar lang, elke zondagochtend. Meestal over alledaagse persoonlijke dingen, zelden over mijn zakelijke besognes. Het was een uit de hand gelopen hobby, welke mij hielp om mijn hart en mijn hoofd te luchten. Maar deadline stress op zondagmorgen past niet bij een hobby. Toen was het klaar..

Afgelopen week voelde ik voor het eerst weer de neiging om van mij af te schrijven. Dit keer over de impact van Corona, maar dan vooral vanuit de invalshoek als ondernemer. Want niemand had half februari kunnen bedenken waar we nu als samenleving zouden staan. Diegene die anders beweert mag mij laten zien hoeveel hij dan verdiend heeft door op de beurs turbo short te gaan.

De eerste twee maanden van 2020 waren top. Alle nieuwe cateringlocaties begonnen goed te draaien, er zaten er nog een paar in de pipeline, de ratio’s klopten t.o.v. begroting. Na de plotse start in 2017 was de startup fase soepel aan het overgaan naar solid business. De snelle groei  in de eerste jaren had natuurlijk cash flow stress gegeven, maar we waren in rustigere wateren beland.

Ondernemen doe je zelden alleen, maar bijna altijd met goede en enthousiaste medewerkers. In ons MT is het een goede mix van verschillende karakters, die elkaar aanvullen en soms ook tegenspreken. Zoals het hoort, want van ja-knikkers word je niet beter of scherper. En ondanks de verplichte overname van medewerkers bij nieuwe contracten lukte het om iedereen goed aan boord te krijgen. So far, so good..

Op 5 maart jl. had ik een geweldige reünie van mijn Mastercourse Foodservice uit 2008. Veertien ervaren rotten uit onze business kwamen eindelijk weer bij elkaar. Om kennis en ervaring te delen, best practices en big failures toe te lichten en vooral kwetsbaarheid te durven tonen. Er was één rode draad: bijna iedereen had een tik op de neus gehad. Zakelijk en soms ook privé. Het was ook de middag van de one-liners: “soms ben je gewoon te bang”, “alleen van je nederlaag kun je groeien”, “what doesn’t kill you, makes you stronger”.

Één wijze les van een studiegenoot/ondernemer die midden in een crisis twee bedrijven in elkaar moest vlechten bleef mij het meeste bij: Maak met je MT elke dag een TO DO-lijst die op dezelfde dag afgehandeld moet worden. Want daarna kun je met een “opgeruimd” gevoel aan een nieuwe dag beginnen. De one-liner die erbij hoort is eigenlijk: Survival of the Fastest. Hij komt nu goed van pas.

Met ons bedrijf De Groene Artisanen werd het een week later razendsnel duidelijk dat het in de catering helemaal mis zou gaan. De eerste locaties gingen dicht, sommige bleven beperkt open, de omzet viel voor 70% weg. Het crisis-management kon beginnen. En dat begint eigenlijk altijd hetzelfde: rustig en kalm blijven, knopen doorhakken, plan maken voor de korte termijn én voor de lange termijn.

Maar vooral open en eerlijk zijn naar je medewerkers. Dat laatste kost op dit moment 50% van de dagelijks beschikbare tijd. Mensen zijn ongerust: “krijg ik mijn salaris wel, wat gebeurt er met mijn uren, mag ik me ziek melden, gaan wij of onze klant failliet?” enz. enz. Ik heb ervoor gekozen om wekelijks iedereen te updaten per mail en daarnaast bijna met  iedereen mondeling en individueel te spreken of te bellen. En zorgen dat ze de 25e maart op tijd hun salaris krijgen: dat is het beste signaal.

Maar daarnaast moeten we als MT vooral ook verder vooruit kijken. Er is nu ook tijd om de puntjes op de ï te zetten, de dashboards te verbeteren, nieuwe kassa’s uit te rollen, salestrajecten voor te bereiden, financiële ruimte te creëren om een paar maanden vooruit te kunnen. Natuurlijk heeft de overheid ruimhartige regelingen aangekondigd, maar wanneer en hoe ze beschikbaar worden is nog niet duidelijk. En het is zo weer 25 april voor een nieuwe ronde salarissen voor 45 medewerkers. Voor mij weegt die verantwoordelijkheid als werkgever het zwaarst.

Zelf heb ik zakelijk al veel ups-and-downs meegemaakt. Die ervaring helpt om nu de rust te bewaren, logisch te blijven nadenken en vooruit te blijven kijken. Goed slapen helpt. Humor ook.

Vandaag las ik een mooie Marokkaanse levenswijsheid: ‘Als je een probleem hebt, kijk naar de palmboom die doorbuigt onder wind. Hij veert altijd terug en dan geeft hij vrucht. Zoete dadels.’

Tot binnenkort!